Liposuctie arm
* Reductiechirurgie volgens de methode Brorson
Het Probleem
In het merendeel van de gevallen met armlymfoedeem na borstkanker is het mogelijk om zonder operatie een verbetering van het oedeem te verkrijgen: dat betekent het toepassen van verschillende therapievormen ( bv manuele lymfedrainage, zwachtelen, fysiotherapie, Lymfapress etc) in combinatie met het consequent dragen van een kous. Het is daarbij van groot belang dat een vervangende kous telkens opnieuw aangemeten wordt ivm de juiste pasvorm.
Wanneer er echter ondanks intensieve behandeling een groot verschil in armomvang blijft bestaan, heeft dit toch op termijn nadelige gevolgen:
- Men kan de arm veel minder gebruiken.
- Het grote gewicht van de arm kan klachten van schouder, nek en wervelkolom veroorzaken.
- Er bestaat een grotere kans op wondroos door verminderde huidafweer.
- Veel aanvallen van wondroos verergeren juist weer de mate van lymfoedeem.
- Er is altijd een probleem met passende kleding.
-
Er blijft altijd een (kleine) kans op een maligne huidaandoening in de dikke
arm (Ziekte van Stewart Treves).
Derhalve bleven artsen ook op zoek naar operaties om lymfoedeem te
behandelen.
Bij een operatie wordt het beste resultaat verkregen door middel van een
reductieprocedure met behulp van liposuctie-apparatuur. Hierbij wordt alle
onderhoudse vetweefsel in de dikke arm op een speciale manier weggezogen, in
combinatie met levenslang dragen van een therapeutisch elastische kous. Over
deze liposuctie gaat het volgende relaas.
Aan welke voorwaarden moet voldaan worden?
- Er moet een oedeem verschil zijn tussen beide armen van tenminste 800 cc.
- Men moet zodanig voorbehandeld zijn dat er geen putjes in de arm te drukken zijn (er mag alleen fibrose over blijven).
- Er mogen geen wonden aan de arm zijn.
- De borstkanker moet “onder controle” zijn.
- Men moet bereid zijn om levenslang, dag en nacht de kous te dragen.
Na onderzoek van alle belangrijke publicaties in de gehele wereld literatuur van de afgelopen 10 jaar blijkt er op het gebied van liposuctie bij lymfoedeem aan de arm het meest gepubliceerd te zijn door Dr.Hakan Brörson, een plastisch chirurg van het Academisch Ziekenhuis te Malmö.
De Voorbereiding
Tijdens de voorbespreking met de chirurg worden details van het ziekteverhaal uitgediept en alle andere belangrijke punten doorgenomen zoals suikerziekte, hartkwalen of longziekte. De chirurg kijkt dus zowel naar de arm als naar alle andere factoren die een rol spelen bij de opname en operatie. Tevens wordt serieus besproken of men bereid is levenslang een kous te dragen. Er worden licht foto’s genomen voor wetenschappelijk overleg en het omvangverschil van de armen wordt nauwkeurig vastgelegd op verschillende manieren. Zoals bij elke operatie van enige omvang volgt er een gesprek met de anaesthesist om te beoordelen of iemand wel gezond genoeg is om de operatie goed te doorstaan. Bij de opname volgen alle standaard handelingen zoals dat bij elke opname gebeurt : gesprek met verpleging, invullen van dossier etc. Hierbij wordt door de verantwoordelijke chirurg ook nog even gecontroleerd of alle oedeem weg is (het moet niet mogelijk zijn om een putje in de arm te drukken).
Patïënt 1: Vóór de operatie
Patiënt 1: 14 dagen ná de operatie
Patiënt 2: vóór de operatie
Patiënt 2: 2 dagen ná operatie
Patiënt 2: 2 weken ná de operatie, uiteraard met een therapeutische elastische kous
Patiënt 3: 1 dag vóór de OK
Patiënt 3: de 1e verbandwissel: 48 uur na de operatie
De Operatie
Bij de operatie krijgt men een infuus voor de narcose en voor antibiotica die nodig zijn om de geopereerde arm te beschermen tegen wondroos. Pas nadat de narcose begonnen is wordt het verband van de arm gehaald.
Na het joderen en steriel afdekken wordt de arm bloedleeg gemaakt en gehouden: nu kan de feitelijke operatie beginnen.
Hierbij wordt via een klein sneetje een zuigbuisje van 3 -5 mm doorsnede in de arm gebracht en met een heen en weergaande beweging wordt het vet tussen de huid en de spieren weggezogen. Meestal zijn er 15 sneetjes en twee uur opereren nodig om een arm helemaal slank te krijgen. Tegenwoordig is er een mechanisch handvat waardoor het buisje vele malen per minuut heen en weer trilt en het afzuigen van het vet vergemakkelijkt wordt.
De sneetjes worden open gelaten om rest vocht te laten weglopen. Tijdens de operatie wordt er al compressie aangelegd via een vrij strakke voorlopige kous of zwachtels om de hand en onderarm.
Na de operatie in het ziekenhuis
Na de operatie (die voor een arm 2 tot 3 uur duurt) wordt de arm dik ingepakt met verbanden en hoog gelegd om zo zwelling en pijn te beperken. Vanzelfsprekend krijgt men pijnbestrijding en volgen alle maatregelen die horen bij een normale operatie ( koorts opmeten / medicijnen verstrekken etc). De eerste verbandwissel gebeurt op de derde dag na de operatie. Inmiddels wordt U geholpen door de fysiotherapeut bij de activiteiten en bij het verdere herstel.
Het is normaal dat de arm na zo’n uitgebreide liposuctie gevoelig is en blauwe plekken vertoont. Hierbij wordt de huid extra goed verzorgd en tussendoor kan het soms nodig zijn om te zwachtelen.
De meeste mensen hebben tot 3 maanden na de operatie dove plekken of tintelingen in de arm; in de meeste gevallen valt het reuze mee. Zodra men de eerste verbandwissel achter de rug heeft en heeft kunnen zien hoe 'mooi dun' de arm al is, val het meestal erg mee.
Wanneer men na 2 tot 2,5 weken het ziekenhuis verlaat met een kous is de van oorsprong te dikke arm net zo dun, maar meestal dunner dan de gezonde arm.
Wat mag u thuis doen?
Hoewel een niet geopereerde lymfoedeem arm gewoonlijk sterk ontzien moet worden, is er na een reductieoperatie volgens Brörson juist heel veel toegestaan, mits men een kous dag en nacht draagt.
De ervaring leert dat men na de operatie een duidelijke verbetering van de schouderfunctie krijgt en dat het risico op het ontstaan van wondroos met meer dan 90 % is afgenomen.
De Controle
Er is een vast schema voor de controle na een liposuctie: 2 weken, 4 weken, 3 maanden, 6 maanden, 9 maanden, 1 jaar en daarna om de 6 maanden. Hierbij wordt gekeken naar de omvang van de armen, het aspect van de huid, tintelingen, doorgemaakte wondroos etc.
De Resultaten
De specialist met de meeste ervaring op het gebied van de liposuctie is de plastisch chirurg Hakan Brörson, verbonden aan de universiteit van Malmö. Hij is reeds meer dan 10 jaar bezig met wetenschappelijk onderzoek op dit gebied en heeft ondermeer een proefschrift over deze methode geschreven. Zijn ervaring op het gebied van liposuctie aan de arm gaat inmiddels over meer dan 120 patiënten die uit heel Zweden naar hem toekwamen. Vrijwel alle patiënten waren zeer tevreden over het resultaat: de functie van de arm was sterk verbeterd, de huiddoorbloeding was verbeterd waardoor ook de aanvallen van wondroos zeer sterk daalden en tenslotte kon men weer passende kleding kopen. Het succes van deze behandeling wordt door Brörson met name toegeschreven aan het dag en nacht dragen van de kous. Op een enkele patiënt met geestelijke problemen na, bleken alle patiënten het dragen van een kous zeer goed vol te kunnen houden. Overigens helpt alleen al het dragen van een kous tegen het ontstaan van wondroos.
Nadat in Zweden de methode werd bedacht in het Academisch Ziekenhuis te Malmö, zijn in Europa de eerste ervaringen met deze uitgebreide liposuctie opgedaan in Nederland. Sindsdien heeft het Nij Smellinghe ziekenhuis in Drachten ruime ervaring met deze techniek opgedaan.
Patiënten die voor deze behandeling in aanmerking komen , worden in een gezamenlijk prospectief wetenschappelijk onderzoek tussen de Lymfoedeem Werkgroep Drachten en het Academisch Ziekenhuis te Malmö opgenomen.
Het blijft belangrijk te vermelden dat de liposuctie operatie slechts een onderdeel is van een gecombineerde behandeling waarbij het levenslang dragen van een kous erg belangrijk is.
Reductiechirurgie niet alleen voor armen
De hierboven beschreven methode kan ook toegepast worden op benen. Verder zijn
er mogelijkheden voor chirurgie aan tenen en aan het scrotum.
Vragen
Heeft u na het lezen van deze informatie nog vragen neem dan contact op met uw behandelend arts of ga naar de pagina veel gestelde vragen en leg eventueel uw vraag voor aan het team van het NLNet via het vragenformulier.
Bron:
Dr. H.G.J. Voesten, chirurg, Dr. P.J. Klinkert, (vaat) chirurgen,
Lymfoedeem Werkgroep Drachten
Laatste wijziging: 13-7-2011 11:41